Κάριτας Ευρώπης: Εφικτές η Κοινωνική Δικαιοσύνη και η Ισότητα στην Γηραιά Ήπειρο

by caritas-hellas Αύγουστος 31, 2017 16:58
Η Κοινωνική Δικαιοσύνη και η Ισότητα είναι εφικτοί στόχοι για τη γηραιά ήπειρο τονίζει η Κάριτας Ευρώπης σε έκθεση που παρουσίασε, με στοιχεία που μπορούν να αξιοποιηθούν ώστε να δομηθούν ανθεκτικά κοινωνικά πρότυπα και να εξασφαλιστεί ένα επαρκές επίπεδο αλληλεγγύης στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
 
Περίληψη των κυριότερων σημείων
 
Η  έκδοση αυτή παρουσιάζει στοιχεία που μπορούν να αξιοποιηθούν για τη δόμηση  ανθεκτικών κοινωνικών προτύπων στην Ευρώπη, στην κατεύθυνση της διασφάλισης κοινωνικής δικαιοσύνης. Αυτή η πρόταση, που αποσκοπεί να εξασφαλίσει ένα επαρκές επίπεδο αλληλεγγύης στις κοινωνίες μας, είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας παρατήρησης, προβληματισμού και ανάλυσης της κοινωνικής πραγματικότητας όπως και δοκιμής καινοτόμων πρακτικών στο δίκτυο της Κάριτας, στη βάση του οράματός της για την κοινωνία. 
 
Η ενασχόληση με την φτώχεια της Καθολικής Κοινωνικής Διδασκαλίας ξεκινά από την θεμελιώδη θέση ότι κάθε άνθρωπος είναι και ιερός και κοινωνικός, κατ’ εικόνα του Θεού και προορίζεται να μοιράζεται τα αγαθά της γης ως μέρος μιας κοινότητας δικαιοσύνης και ελέους. Η Κάριτας είναι πεπεισμένη ότι είναι αναγκαίο να προσφέρει και να νοιάζεται για αυτούς που δεν έχουν τα μέσα να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες και να τους ενισχύει. Είναι εξίσου πεπεισμένη ότι υπάρχει ανάγκη να αλλάξουν οι άδικες δομές στην κοινωνία οι οποίες δημιουργούν φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό. Ως εκ τούτου η Κάριτας προσπαθεί για την επίτευξη αλλαγής και το πράττει αυτό δίνοντας κατεύθυνση σε όλες τις οργανώσεις-μέλη της που εργάζονται άμεσα με ανθρώπους που βιώνουν τη φτώχεια, να κάνουν διάλογο και να αναπτύξουν στρατηγικές υποστήριξης της αλλαγής. 
 
Η Κάριτας Ευρώπης έχει συστήσει μια Ομάδα Εργασίας για τα Ευρωπαϊκά Κοινωνικά Μοντέλα, με στόχο να αναλύσει το πώς η αλληλεγγύη μπορεί να εφαρμοστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο έτσι ώστε να μειωθούν οι ανισότητες αποτελεσματικά και να εξαλείψει τη φτώχεια. Το μοντέλο της Κάριτας βασίζεται σε τρεις πυλώνες: την οικογένεια ως ζωτικό κύτταρο της κοινωνίας και πρωταρχικό δίκτυ ασφαλείας, την συμπεριληπτική αγορά εργασίας αναγνωρίζοντας την αξία της εργασίας και τη συμβολή των ανθρώπων στην κοινωνία και το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης ως μηχανισμό θεμελιώδους αλληλεγγύης που διασφαλίζει την ευημερία της κοινωνίας ως συνόλου. 
 
Η Κάριτας Ευρώπης ανέλυσε τα ευρωπαϊκά κοινωνικά μοντέλα υπό το πρίσμα των αυξανόμενων ανισοτήτων, της φτώχειας και της ανάγκης για πιο αξιόπιστα κοινωνικά συστήματα προκειμένου να αποτραπεί και να μειωθεί η επίμονη φτώχεια που διαιωνίζεται από γενιά σε γενιά. Είμαστε πεπεισμένοι ότι είναι αναγκαίο να προσφέρουμε και να ενισχύουμε εκείνους που δεν έχουν τα μέσα να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες και να αλλάξουμε τις δομές εκείνες στην κοινωνία που τους κρατούν αποκλεισμένους από την κοινότητα ή από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων εξαιτίας της έλλειψης μέσων διαβίωσης. Ο θεμελιώδης σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια προϋποθέτει ότι όλες οι χώρες θα προφυλάσσουν τους πολίτες τους από τη φτώχεια, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 30 της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Χάρτας του Συμβουλίου της Ευρώπης και στο άρθρο 34 του Χάρτη της ΕΕ για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα. 
 
Αξιόπιστα Κοινωνικά Μοντέλα είναι τα μοντέλα εκείνα που μπορούν να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές, κοινωνικές και δημογραφικές προκλήσεις στις κοινωνίες. Η οικονομική και δημοσιονομική κρίση που άρχισε το 2008 αποδείχτηκε ότι είναι ένα stress test για τα ευρωπαϊκά κοινωνικά μοντέλα, και έδειξε ότι τα περισσότερα εξ αυτών δεν είναι σε θέση ν’ αντιμετωπίσουν επαρκώς όλες τις συνέπειες τέτοιων κρίσεων. «…Έξι χρόνια μετά την κρίση που άρχισε το 2008, η οικονομική κρίση αφήνει ακόμη το σημάδι της στους πολίτες και στις οικονομίες της ΕΕ.  Στα δυσθεώρητα επίπεδα χρέους και την ελάχιστη οικονομική ανάπτυξη προστίθενται τεράστια νούμερα ανθρώπων χωρίς δουλειά και εκατομμύρια ανθρώπων που ζουν στην φτώχεια ή βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο φτώχειας». Αντίθετα, οι μηχανισμοί αλληλεγγύης απέτυχαν ν’ αντέξουν στην μεγαλύτερα πίεση εξαιτίας των μέτρων λιτότητας που έλαβαν οι κυβερνήσεις ως πολιτική κατάλληλη ν’ αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κρίσης. Ακόμη και προ κρίσης, περίπου 120 εκατομμύρια άνθρωποι είτε ζούσαν στη φτώχεια είτε αντιμετώπιζαν κίνδυνο φτώχειας στην Ευρώπη, κάτι που δείχνει σαφώς ότι, και χωρίς την κρίση, τα υπάρχοντα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης δεν μπορούν να υλοποιήσουν τη δέσμευσή τους για στήριξη όλων των  πολιτών να εξέλθουν από τη φτώχεια. 
 
Οι συστάσεις αυτής της έκδοσης παρέχουν καθοδήγηση προς την ΕΕ και προς τους διαμορφωτές της εθνικής πολιτικής προκειμένου να επανεξετάσουν και να βελτιώσουν την ικανότητα των διαφορετικών κοινωνικών τους μοντέλων προκειμένου να εξαλείψουν αποτελεσματικά την ακραία φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. 
 
Το κοινωνικό μοντέλο της Κάριτας: Μια εισαγωγή
 
Η Κάριτας Ευρώπης ορίζει την φτώχεια ως ακολούθως:
«Η Φτώχεια είναι ένα φαινόμενο  με πολλές πτυχές και διαστάσεις το οποίο, μέχρι σήμερα, δεν βασίζεται μόνο στο εισόδημα αλλά περιλαμβάνει και την κάλυψη βασικών αναγκών, τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα (τόσο άυλα όσο και ευπαθή), την περιθωριοποίηση, τις διακρίσεις, τον αποκλεισμό, ένα αίσθημα αδυναμίας, τον περιορισμό της ύπαρξης επιλογών». 
Στο προοίμιο των Στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ που υιοθετήθηκε το 2015, σημειώνεται: «Αναγνωρίζουμε ότι η εξάλειψη της φτώχειας σε όλες τις μορφές και τις διαστάσεις της, περιλαμβανομένης της ακραίας φτώχειας, είναι η μεγαλύτερη παγκόσμια πρόκληση». 
 
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναγνωρίζει ότι η διάχυτη ανισότητα αποτελεί φραγμό στην οικονομική ανάπτυξη: «θα ήταν λάθος να εστιάσουμε στην ανάπτυξη και να αφήσουμε την ανισότητα να φροντίσει μόνη της τον εαυτό της, όχι μόνο γιατί η ανισότητα μπορεί να είναι ανεπιθύμητη από ηθικής άποψης αλλά επίσης επειδή η ανάπτυξη που θα προκύψει μπορεί να είναι  μικρή και μη βιώσιμη. Κατά δεύτερον, υπάρχουν εντυπωσιακά λίγα στοιχεία για τις καταστροφικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της φορολογικής αναδιανομής σε μακρο-οικονομικό επίπεδο». 
 
Ωστόσο, η οικονομική κρίση δεν είναι η μοναδική αιτία αυτού του φαινομένου.  Ήδη, πολύ πριν την κρίση, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι ζούσαν μέσα στην φτώχεια ή υπό την απειλή φτώχειας στην Ευρώπη. Το 2013, η Κάριτας Ευρώπης όρισε μια σειρά βασικών αρχών για ένα βιώσιμο Κοινωνικό Σύστημα και ανέλυσε τα χαρακτηριστικά των υπαρχόντων κύριων Ευρωπαϊκών Κοινωνικών Μοντέλων. Η Κάριτας Ευρώπης έχει αναπτύξει ένα αναλυτικό μοντέλο που εντοπίζει τρεις βασικές  πηγές κοινωνικής ευμάρειας και κοινωνικής ασφάλειας: την οικογένεια ως ένα ζωτικό κύτταρο της κοινωνίας και πρωταρχικό δίκτυ ασφαλείας, η  συμπεριληπτική αγορά εργασίας που αναγνωρίζει την αξία της δουλειάς και τη συμβολή των ανθρώπων στην κοινωνία και τα συστήματα κοινωνικής προστασίας ως υγιείς κοινωνικές επενδύσεις. Αυτοί οι τρεις πυλώνες αποτελούν το Κοινωνικό Μοντέλο της Κάριτας. Είναι σημαντικό τα μέτρα στην κατεύθυνση της υλοποίησης του κάθε τομέα να έχουν συνοχή με εκείνα των άλλων πυλώνων. 
 
Τα ακόλουθα κεφάλαια παρουσιάζουν τους τρεις πυλώνες του Κοινωνικού Μοντέλου της Κάριτας, τα βασικά δομικά στοιχεία για δίκαια και ανθεκτικά Ευρωπαϊκά Κοινωνικά Μοντέλα που αντιμετωπίζουν την ανισότητα, τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό με έναν δίκαιο και βιώσιμο τρόπο. Μια ριζοσπαστική ανασκόπηση και βελτίωση των σημερινών Ευρωπαϊκών Κοινωνικών Μοντέλων θα συμβάλλει επίσης στην επίτευξη της δέσμευσης που εμπεριέχεται στη Διακήρυξη με τους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης: «Είμαστε αποφασισμένοι να απελευθερώσουμε τον άνθρωπο από την τυραννία της φτώχειας και θέλουμε να θεραπεύσουμε και να διασφαλίσουμε τον πλανήτη μας. Είμαστε  αποφασισμένοι να κάνουμε τα τολμηρά και μεταμορφωτικά βήματα που χρειάζονται επειγόντως για να οδηγήσουμε τον κόσμο σε ένα βιώσιμο και ανθεκτικό δρόμο». 
 
Η Κάριτας επιθυμεί οι κυβερνήσεις να ανταποκριθούν στις ανάγκες των ανθρώπων και να τις βοηθήσει να το πράξουν. Για κάθε έναν πυλώνα από τα μοντέλα, οι μαρτυρίες και / ή οι ιστορίες ζωής ανθρώπων που έχουν βιώσει φτώχεια αναδεικνύουν την ανάγκη εκείνοι που διαμορφώνουν πολιτική να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις αυτές στην Ευρώπη σήμερα, προκειμένου να διασφαλίσουν μεγαλύτερη συμμετοχή και αξιοπρέπεια για κάθε άτομο χωριστά. Τα πρακτικά παραδείγματα των σχεδίων της Κάριτας που περιγράφονται δείχνουν πώς οι συμβουλές αυτές μπορούν να μετατραπούν σε επιτυχή πολιτικά μέτρα. 
 
Πυλώνας 1 
Η Οικογένεια ως ζωτικό κύτταρο της Κοινωνίας
 
«Μια μητέρα μόνη της, με τα τρία παιδιά της, ένα αγόρι (9 χρόνων) και δύο δίδυμα κορίτσια (3 χρόνων), είναι μακροχρόνια άνεργη και αγωνίζεται να ζήσει με 400 ευρώ τον μήνα από κοινωνικά επιδόματα, όπως είναι το ελάχιστο εισόδημα και τα οικογενειακά βοηθήματα. Δεν έχει καμία υποστήριξη από άλλα μέλη της οικογένειας και εξαιτίας αυτού πρέπει να φροντίζει τα παιδιά της επί 24ώρου βάσης. Με αυτό το ποσό πρέπει να καλύπτει έξοδα εκπαίδευσης, υγείας, ρουχισμού και στέγασης στα οποία περιλαμβάνονται το ενοίκιο, το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό και το φυσικό αέριο. Μόνο για έξοδα στέγασης δαπανά 225 € το μήνα και δεν απομένουν πολλά χρήματα για ν’ αγοράσει φαγητό και φάρμακα για την ίδια και τα τρία της παιδιά. Υποστηρίζεται από την Κάριτας με κάποια τρόφιμα και χρηματική βοήθεια για ορισμένα έξοδα.  Στην αρχή της σχολικής περιόδου, η Κάριτας παρείχε υλικά για το σχολείο, αλλά δεν είναι πάντα διαθέσιμα τα κατάλληλα σχολικά βιβλία για κάθε επωφελούμενο παιδί. Η μητέρα αυτή είναι καταγεγραμμένη στην Εθνική Υπηρεσία Απασχόλησης, αλλά απλώς δεν μπορεί να βρει δουλειά». 
 
Επισκοπική Κάριτας του Σανταρέμ, Πορτογαλία
 
«Όταν τα παιδιά μου δεν είναι εκεί, δεν θερμαίνω το διαμέρισμά μου. Όσον αφορά το φαγητό, όταν δεν είναι εδώ, τρώω λιγότερο. Δεν θέλω να τους κάνω να νιώθουν ότι μου λείπουν χρήματα. Σφίγγω τη ζώνη μου. Το χειρότερο είναι ότι δεν μπορώ να τους δώσω ό,τι θα ήθελα. Φοβάμαι ότι θα φανώ σαν κακός μπαμπάς που δεν ευχαριστεί τα παιδιά του και αυτό πονά πολύ. Νομίζω ότι οι άνδρες είναι πολύ περήφανοι και ντρέπονται πάρα πολύ να ζητήσουν βοήθεια.»
Φαμπρίς, μόνος πατέρας 3 παιδιών με κοινή επιμέλεια, που ζει με 1.100€ το μήνα, Καθολική Αρωγή, Κάριτας Γαλλίας
 
«Ένας άνθρωπος που φροντίζει έναν συγγενή με αναπηρία δεν μπορεί να δουλέψει πλήρες ωράριο. Ο κόσμος αντιλαμβάνεται ότι οι εργοδότες δεν θέλουν να τους προσλάβουν εξαιτίας της δέσμευσής τους αυτής, ή τους προσφέρουν πολύ χαμηλότερος μισθούς από ό,τι συνήθως για τη συγκεκριμένη δουλειά». 
Ιερέας που εργάζεται στην Κάριτας στη Σόφια, Βουλγαρία
 
Η οικογένεια, ως πρώτη εμπειρία κοινότητας στη ζωή ενός ανθρώπου, είναι ένας χώρος όπου καλλιεργούνται ικανότητες και τίθενται τα θεμέλια της ευημερίας. Υπό αυτήν την έννοια, η οικογένεια είναι ένας θεμελιώδης πυλώνας κοινωνικής ευημερίας, κάτι το οποίο προκύπτει από την ικανότητά της να ικανοποιεί τις υλικές ανάγκες των μελών της και να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες τους. Η οικογένεια είναι, επίσης, ο πρώτος χώρος όπου τα παιδιά ανακαλύπτουν και αναπτύσσουν τις ικανότητές  τους,  χτίζουν τις αντοχές τους, ενισχύονται για να συμμετάσχουν πλήρως και να συμβάλλουν στην κοινωνία.  Η οικογένεια μπορεί να δικαιούται να λαμβάνει, από την κοινωνία και από το κράτος, την κατάλληλη κοινωνική, νομική και οικονομική προστασία. Αυτό το δικαίωμα αναγνωρίζεται και από την Ευρωπαϊκή Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (CFR) και από το Αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Καταστατικό Χάρτη (ESC) και προσδιορίζεται ως ένας από τους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης. 
 
Για παράδειγμα, στο άρθρο 33 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Καταστατικού Χάρτη, ορίζει ότι «η οικογένεια θα πρέπει να απολαμβάνει νομικής, οικονομικής και κοινωνικής προστασίας. Θα πρέπει να συμφιλιώνεται η οικογενειακή με την επαγγελματική ζωή, ο καθένας θα πρέπει να έχει το δικαίωμα στην προστασία από την απόλυση λόγω μητρότητας και το δικαίωμα στην πληρωμένη άδεια μητρότητας και στη γονεϊκή άδεια μετά τη γέννηση ή την υιοθεσία ενός παιδιού». 
 
Το άρθρο 8 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Καταστατικού Χάρτη υπογραμμίζει το δικαίωμα των εργαζομένων γυναικών στην ασφάλεια της μητρότητας, το οποίο σημαίνει ότι η εργασία τους είναι διασφαλισμένη κατά τη διάρκεια της  άδειας εγκυμοσύνης και λοχείας και ότι μπορούν να επιστρέψουν στην εργασία τους μετά την άδεια μητρότητας. 
 
Το άρθρο 16 του ίδιου Χάρτη όσον αφορά το δικαίωμα της οικογένειας στην κοινωνική, νομική και οικονομική προστασία τονίζει ότι «προκειμένου να διασφαλίσει τις απαραίτητες συνθήκες για την πλήρη ανάπτυξη της οικογένειας, η οποία είναι η θεμελιώδης μονάδα της κοινωνίας, τα Μέρη αναλαμβάνουν να προωθήσουν την οικονομική, νομική και κοινωνική προστασία της οικογενειακής ζωής με μέσα όπως είναι τα κοινωνικά και οικογενειακά επιδόματα, οι οικονομικές διευθετήσεις, η διασφάλιση οικογενειακής στέγασης, επιδόματα για τους νεόνυμφους και άλλα κατάλληλα μέσα». 
 
Το άρθρο 27 του Χάρτη, που αναφέρεται στο δικαίωμα των εργαζομένων με οικογενειακές υποχρεώσεις σε ίσες ευκαιρίες και ίση μεταχείριση, σημειώνει ότι «προκειμένου να διασφαλιστεί η άσκηση του δικαιώματος της ισότητας ευκαιριών και μεταχείρισης για εργαζόμενους άνδρες και γυναίκες με οικογενειακές υποχρεώσεις και μεταξύ αυτών των εργαζόμενων και άλλων εργαζόμενων, τα Μέρη αναλαμβάνουν: 
 
1. Να υιοθετήσουν τα κατάλληλα μέτρα
Α. που θα επιτρέπουν στους εργαζόμενους με οικογενειακές υποχρεώσεις να εισέλθουν και να παραμείνουν στη δουλειά, όπως επίσης και να επανέλθουν στην εργασία μετά από απουσία λόγω των υποχρεώσεων αυτών, περιλαμβανομένων μέτρων στο τομέα του επαγγελματικού προσανατολισμού και εκπαίδευσης. 
Β. που θα λαμβάνουν υπ’ όψη τις ανάγκες των εργαζομένων από πλευράς συνθηκών εργασίας και κοινωνικής ασφάλισης
Γ. για να αναπτύξουν ή να προωθήσουν υπηρεσίες, δημόσιες ή ιδιωτικές, ιδιαίτερα υπηρεσίες ημερήσιας φύλαξης παιδιών  και άλλων διευθετήσεων για την φροντίδα των παιδιών.
 
2. Να παρέχουν τη δυνατότητα και στους δύο γονείς να λάβουν, κατά τη διάρκεια της περιόδου μετά την άδεια μητρότητας, γονεϊκή άδεια για να φροντίσουν το παιδί τους. Η διάρκεια και οι συνθήκες της άδειας αυτής θα πρέπει να καθορίζονται από την εθνική νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις ή την πρακτική που ακολουθείται
3. Να διασφαλίζουν ότι οι οικογενειακές ευθύνες δεν θα πρέπει, ως τέτοιες, να αποτελούν έγκυρο λόγο για τερματισμό της εργασιακής σύμβασης». 
 
Ο 5ος Στόχος της Βιώσιμης Ανάπτυξης, που αναφέρεται στην επίτευξη ισότητας ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες, περιλαμβάνει έναν συγκεκριμένο στόχο: «Να αναγνωρίσει και να αναδείξει την αξία της απλήρωτης φροντίδας και της οικιακής εργασίας δια μέσου της παροχής δημοσίων υπηρεσιών, υποδομών και πολιτικών κοινωνικής προστασίας και δια της προώθησης της λογικής της κοινής ευθύνης μέσα στο νοικοκυριό και την οικογένεια». 
 
Η παιδική φτώχεια θα πρέπει να εξεταστεί σε σχέση με την κατάσταση στην οικογένεια. «Οι κοινότεροι παράγοντες που «σπρώχνουν» μια οικογένεια στη φτώχεια είναι η ανεργία ή η εργασία με ελάχιστα χρήματα, η μακρόχρονη ασθένεια ή ο θάνατος ενός γονιού,  οι ευθύνες φροντίδας για πιο ηλικιωμένα μέλη της οικογένειας, ο χωρισμός ή το διαζύγιο, όπως επίσης και η ύπαρξη διακρίσεων. 
 
Οι οικογένειες συνεισφέρουν άμεσα στην κοινωνία παρέχοντας υπηρεσίες φροντίδας για νήπια, για ηλικιωμένους και άλλα μέλη της οικογένειας που έχουν ανάγκη βοήθεια, και το κάνουν αυτό με χαμηλό κόστος και συχνά με καλύτερη ποιότητα από ό,τι θα προσέφερε τις υπηρεσίες αυτές ο δημόσιος τομέας. Αυτή η συμβολή στην κοινωνία είναι σημαντική και ο χρόνος που δαπανάται σε αυτά θα πρέπει, επίσης, να αναγνωρίζεται και να αποτιμάται η αξία του, π.χ. για τον υπολογισμό συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων». 
 
Τα, άνευ προηγουμένου, επίπεδα ανεργίας και φτώχειας λόγω της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης που άρχισε το 2008 έχουν αναδείξει την κρίσιμη σημασία της οικογένειας ως πρωταρχικού παρόχου φροντίδας και ως παράγοντα κοινωνικής προστασίας όπως επίσης και την αδυναμία και τα όρια των υπαρχόντων συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης σε όλη την Ευρώπη. Ως εκ τούτου, είναι υψίστης σημασίας να δοθεί προσοχή στην αποτίμηση του πόσο καλά τα εθνικά και τοπικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης υποστηρίζουν τις οικογένειες και πώς θα μπορούσε αυτό να γίνει καλύτερα. 
 
Η επένδυση στις οικογένειες έτσι ώστε να ενισχυθούν και να προωθηθεί το κοινωνικό κεφάλαιο που δημιουργούν είναι θεμελιώδης για τις κοινωνίες. Η κοινωνική επένδυση, π.χ. στην εκπαίδευση,  οδηγεί σε μειωμένο κόστος υγείας και προωθεί την πλήρη συμμετοχή στην κοινωνία. Από την επένδυση, ειδικότερα, στην νεολαία επωφελείται όλη η κοινωνία. Οι πολιτικές φορολόγησης μπορούν επίσης να είναι ένα σημαντικό εργαλείο για να συμπληρωθεί η κοινωνική επένδυση στις οικογένειες, για παράδειγμα δια της υιοθέτησης φορολογικών μειώσεων για οικογένειες με παιδιά. 
 
Η Κάριτας συστήνει
 
Με βάση τις προκλήσεις που προαναφέρθηκαν,  σε αυτό το κεφάλαιο καταγράφονται κατάλογοι με εξειδικευμένες συστάσεις για τον πρώτο πυλώνα της οικογένειας ως ζωτικού κυττάρου της κοινωνίας και ως πρωταρχικό δίκτυο ασφάλειας.  Οι πολιτικές θα πρέπει να σχεδιάζονται με τρόπο τέτοιο που:
* Να διασφαλίζουν το δικαίωμα στην οικογενειακή ζωή: να διευκολύνουν την ισορροπία μεταξύ εργασίας και οικονομικής ζωής και να υποστηρίζουν οικογένειες παρέχοντας: 
-μηνιαίο επίδομα παιδιού – να υιοθετηθεί μια παγκόσμια προσέγγιση για τα επιδόματα παιδιών και οι οικογένειες με χαμηλό εισόδημα να λαμβάνουν αυξημένο ποσό αυτού του επιδόματος
-επαρκείς και προσιτές, οικονομικά, εγκαταστάσεις παιδικής φροντίδας
-υπηρεσίες οικογενειακής συμβουλευτικής
 
* Να διευκολύνουν, να υποστηρίζουν και ν’ αναγνωρίζουν την αξία της δουλειάς για τη φροντίδα της οικογένειας:
-διασφαλίζοντας το νομικό δικαίωμα στην άδεια μητρότητας διάρκειας τουλάχιστον 15 εβδομάδων, όπως επίσης και γονεϊκής άδειας τουλάχιστον 6 μηνών
-επιτρέποντας να δίνεται ειδική άδεια διάρκειας συγκεκριμένων ημερών ανά χρόνο για δουλειά φροντίδας εντός της οικογένειας (για παιδιά, ηλικιωμένους και ασθενείς)
-διασφαλίζοντας ένα ελάχιστο εισόδημα κατά τη διάρκεια μεγαλύτερων χρονικών περιόδων άδειας για δουλειά φροντίδας
-υπολογίζοντας το χρόνο που δαπανήθηκε για φροντίδα ως επιλέξιμο για τον υπολογισμό των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων
 
* Να επανεκτιμηθούν τα φορολογικά συστήματα έτσι ώστε να είναι φιλικά προς την οικογένεια και προοδευτικά (αναδιανέμοντας πλούτο από πλούσιους σε φτωχούς), λαμβάνοντας υπ’ όψη τη συμβολή των οικογενειών στην κοινωνία, δια μέσου της διαγενεακής φύσης τους, με την εξασφάλιση οικονομικής αποζημίωσης υπό την μορφή φορολογικής μείωσης ή πίστωσης.
 
* Να αποτιμηθεί το αποτέλεσμα των σχεδιαζόμενων πολιτικών πρωτοβουλιών στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και της υγείας όσον αφορά την κατάσταση των οικογενειών και ειδικότερα των οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα, υπό την μορφή αξιολογήσεων των επιπτώσεων στις οικογένειες. 
 
Πυλώνας 2
Αγορές εργασίας χωρίς αποκλεισμούς – η δουλειά ως πηγή ευημερίας
 
«Τα προβλήματα που βλέπω είναι η συμπεριφορά των εργοδοτών, π.χ. προσφέροντας παράνομη εργασία, οι εργοδότες προτιμούν (προσωρινές) συμβάσεις για υπηρεσίες αντί κανονικών συμβάσεων απασχόλησης. Συνήθως δεν προσφέρουν ούτε κάποιου είδους φροντίδα ούτε επιδόματα στους εργαζομένους». 
Η απάντηση  κοινωνικού λειτουργού της Κάριτας Τσεχίας σε έρευνα που διεξήχθη για τις ανάγκες αυτής της δημοσίευσης
 
«Εργαζόμαστε και οι δύο αλλά το εισόδημά μας είναι λίγο παραπάνω από τον εθνικό κατώτατο μισθό, δηλαδή περίπου 505 € ο καθένας. Δεν πληρώνουμε ενοίκιο οπότε το εισόδημα αυτό ήταν αρκετό για να καλύψουμε τις καθημερινές δαπάνες μια κανονικής οικογένειας με μια τρίχρονη κόρη. Πρόσφατα, όμως, ανακαλύψαμε ότι η κόρη μας πάσχει από μια σπάνια ασθένεια, που μας υποχρεώνει να μετακινούμαστε τρεις φορές την εβδομάδα για θεραπεία πολύ μακριά. Αυτό χειροτέρεψε την κοινωνική και οικονομική κατάσταση.  Δαπανούμε 650€ τον μήνα για την θεραπεία και το κόστος μετακινήσεων και δεν έχουμε καμία υποστήριξη στην κάλυψη αυτών των δαπανών. Οι τρέχοντες μισθοί μας δεν μας επιτρέπουν να ανταπεξέλθουμε στο καθημερινό αυτό κόστος και δεν είμαστε επιλέξιμοι για επιπλέον κοινωνικά επιδόματα . Είχαμε συνηθίσει να έχουμε μια αξιοπρεπή ζωή αλλά τώρα είναι δύσκολο». 
Επωφελούμενος της Επισκοπικής Κάριτας του Σανταρέμ, Πορτογαλία
 
«Ήμουν οικοδόμος αλλά έχασα τη δουλειά μου όταν η εταιρεία όπου δούλευα χρεωκόπησε. Η γυναίκα μου είναι ψυχικά ασθενής και χρειάζεται  συχνά ψυχιατρική υποστήριξη. Η μακροχρόνια ανεργία και η έλλειψη στήριξης μου προκάλεσε απογοήτευση και, δυστυχώς, άρχισα να έχω προβλήματα αλκοολισμού. Έχω τρία παιδιά που πάνε σχολείο αλλά δεν μπορώ να τα υποστηρίξω όσο απαιτείται για να έχουν απόδοση στο σχολείο. Εύχομαι να μην είχα χάσει ποτέ τη δουλειά μου ή να είχα μεγαλύτερη υποστήριξη για να μπορέσω να επανέλθω σε μια σειρά». 
Επωφελούμενος Κάριτας Σλοβενίας
 
Η εργασία είναι πηγή ευημερίας γιατί επιτρέπει την πραγματοποίηση πολλών άλλων πραγμάτων. Επιτρέπει τη διασφάλιση της προσωπικής και οικογενειακής επιβίωσης και, στο μέτρο που έχει επιλεχθεί ή γίνει αποδεκτή ελεύθερα, είναι επίσης ένα μέσο αναγνώρισης, και ίσης, υπεύθυνης συμμετοχής ανδρών και γυναικών στην κοινωνία. Επιπλέον, η αγορά εργασίας είναι εκεί όπου μπορεί να υπάρξει ένα εισόδημα προκειμένου να συμβάλει στην ύπαρξη και στη χρηματοδότηση των επιθυμητών όρων ζωής. Εντούτοις, η αγορά εργασίας εμπεριέχει και μια σειρά κινδύνων, ειδικά όταν οι μισθοί δεν επαρκούν για να καλύψουν το κόστος ζωής ή όταν υπάρχει ανεργία. Όποιος δεν βρίσκει δουλειά, όποιος χάνει τη δουλειά του/της ή εγκαταλείπει την αγορά εργασίας χωρίς προστασία, αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο να φτωχοποιηθεί. Επιπρόσθετα, δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι που είναι σε ηλικία για εργασία την ίδια πρόσβαση σε δουλειά. Όχι μόνο υπάρχει έλλειψη θέσεων εργασίας που πληρώνεται κανονικά, αλλά ο κόσμος που ψάχνει εργασία δεν διαθέτει πάντα τα προσόντα που απαιτούνται από την αγορά εργασίας ή δεν βλέπει τα προσόντα του να αναγνωρίζονται. 
 
Η εργασία είναι θεμελιώδες δικαίωμα από το οποίο εξαρτάται άμεσα η προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και της κοινωνικής ειρήνης. 
«…Το πρωταρχικό κεφάλαιο που πρέπει να διασφαλιστεί και να εκτιμηθεί είναι ο άνθρωπος, ο άνθρωπος στην ολότητά του…».  Σε μια και μοναδική παράγραφο στην παπική εγκύκλιο, ο Πάπας Βενέδικτος επαναλαμβάνει ορισμένα παραδοσιακά χαρακτηριστικά που (οφείλει να) έχει η ανθρώπινη εργασία: ότι επιλέγεται ελεύθερα, ότι υπάρχει σεβασμός για τον εργαζόμενο, ότι δεν υπάρχουν διακρίσεις, ότι βοηθά μια οικογένεια να καλύψει τις ανάγκες της και τις εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών της, ότι απαγορεύει την παιδική εργασία, ότι επιτρέπει την οργάνωση των εργαζομένων (συνδικάτα) και το να ακούγεται η φωνή τους, ότι παρέχει «αρκετό χώρο» για προσωπική και πνευματική εξέλιξη και ότι στηρίζει μια αξιοπρεπή συνταξιοδότηση.  
 
H εργασία έχει τη δυνατότητα να τονώσει την αξιοπρέπεια του οποιουδήποτε ανθρώπου. Η εργασία είναι μια κρίσιμη πτυχή για τους ανθρώπους προκειμένου ν’ απολαμβάνουν πλήρη συμμετοχή στην κοινωνία και οι κοινωνίες πρέπει να έχουν ως στόχο τη δημιουργία εργασιακών ευκαιριών για όλους.  Σε συνδυασμό με την υιοθέτηση πολιτικών ενεργητικής ενσωμάτωσης στην αγορά εργασίας, η διασφάλιση επαρκούς εισοδήματος, η σταθερή απασχόληση και οι καλές υπηρεσίες παραμένουν επιτακτικοί στόχοι για κάθε οικονομικό σύστημα που προσανατολίζεται προς τη δικαιοσύνη και το κοινό καλό.  Η αγορά εργασίας χωρίς αποκλεισμούς, συνεπώς, θα πρέπει ν’ αναγνωρίζει την αξία της εργασίας και τη συνεισφορά των ανθρώπων στην κοινωνία. 
 
Το δικαίωμα αναγνωρίζεται στο Καταστατικό της ΕΕ για τα Δημοκρατικά Δικαιώματα (CFR) και στον Αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη (ESC). 
 
Το άρθρο 15, (CFR) αναφέρει ότι «Όλοι έχουν το δικαίωμα να εμπλακούν σε εργασία και να ακολουθήσουν μια εργασία που θα έχουν επιλέξει ελεύθερα ή θα έχουν αποδεχτεί ελεύθερα». 
Το άρθρο 1 (ESC) για το δικαίωμα στην εργασία αναφέρει ότι: «Με στόχο τη διασφάλιση της αποτελεσματικής άσκησης του δικαιώματος στη δουλειά, τα Μέρη αναλαμβάνουν:
1. Να αποδεχτούν ως έναν από τους πρωταρχικούς στόχους και ευθύνες τους την επίτευξη και διατήρηση ενός όσο το δυνατόν υψηλότερου και σταθερότερου επιπέδου απασχόλησης, με στόχο να υπάρξει πλήρης απασχόληση. 
2. Να προστατεύουν αποτελεσματικά το δικαίωμα του εργαζόμενου να διασφαλίζει τα προς το ζην με μια απασχόληση.
Το άρθρο 2 (ESC) διακηρύττει το δικαίωμα σε δίκαιες συνθήκες εργασίας. 
Το άρθρο 4 (ESC) σημειώνει το δικαίωμα σε δίκαιη αμοιβή.
 
Ο Στόχος 8 της Βιώσιμης Ανάπτυξης που αναφέρεται στην αξιοπρεπή εργασία και στην οικονομική ανάπτυξη, περιλαμβάνει έναν συγκεκριμένο στόχο: «Μέχρι το 2030, να έχουν πλήρη και παραγωγική απασχόληση και αξιοπρεπή εργασία όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των νέων και των ατόμων με αναπηρίες, καθώς και ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας.»
 
Παρά τους στόχους αυτούς και τα άρθρα για την προστασία των εργαζομένων, πρέπει να δοθεί προσοχή στο αυξανόμενο φαινόμενο της φτώχειας παρά την ύπαρξη δουλειάς που παρατηρείται στην Ευρώπη. Η ποιοτική απασχόληση περιλαμβάνει αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και επαρκείς μισθούς, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους να μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Οι κοινωνικοί εταίροι και οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι αυτές οι συνθήκες ενσωματώνονται σε νομικούς κανόνες που προστατεύουν την εργασία και διασφαλίζουν τη σωστή αμοιβή της. Υπό την έννοια αυτή, η αδήλωτη εργασία θα πρέπει ν’ αντιμετωπιστεί. Μια έξυπνη πολιτική φορολόγησης μπορεί επίσης να συμβάλει στο ν’ αυξηθούν οι χαμηλότεροι μισθοί (δίκτυ ασφαλείας) σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο και ταυτόχρονα ν’ αντιμετωπίσει τον λεγόμενο φαύλο κύκλο της ανεργίας. 
 
Η αγορά εργασίας χωρίς αποκλεισμούς απαιτεί, επίσης, τη διαθεσιμότητα (βραχυπρόθεσμης) υποστήριξης ανάμεσα σε δύο θέσεις εργασίας. Άνθρωποι που είναι άνεργοι πρέπει να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες επαγγελματικής συμβουλευτικής και σε ευκαιρίες για επανακατάρτιση προκειμένου να αυξήσουν τις πιθανότητές τους στην αγορά εργασίας. Μέτρα, επίσης, πρέπει να υιοθετηθούν για τη διευκόλυνση συμμετοχής στην αγορά εργασίας ανθρώπων με πνευματικές ή βιολογικές αναπηρίες. Πολιτικές κατά των διακρίσεων πρέπει να αυξήσουν τις ευκαιρίες για συμμετοχή στην αγορά εργασίας περιθωριοποιημένων ομάδων, όπως είναι οι Ρομά ή οι μετανάστες όπως επίσης την ισότιμη συμμετοχή γυναικών και ανδρών. 
 
Σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές σχετικά με την ανεργία των νέων και των ατόμων που δεν στερούνται εκπαίδευσης αλλά δεν έχουν δουλειά ή κατάρτιση (NEET’s) , είναι απαραίτητες εξειδικευμένες προσπάθειες στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης για να διευκολυνθεί η μετάβασή τους από το σχολείο στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και στην αγορά εργασίας. 
 
Οι κυβερνήσεις πρέπει να εξετάσουν την προοπτική να γίνουν εργοδότες τελευταίας λύσης καθώς τα διδάγματα της Μεγάλης Ύφεσης έχουν τόση αξία από κοινωνικής άποψης όση είχαν και τη δεκαετία του ’30. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να αντέξει να θεωρεί ως αναλώσιμους τόσο πολλούς ανέργους πολίτες. Παρά το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να αυξήσουν τον αριθμό των μακροπρόθεσμα βιώσιμων θέσεων εργασίας που πληρώνουν καλούς μισθούς, δεδομένης της τεράστιας πτώσης της απασχόλησης και των επιπτώσεών της σε ανέργους κάθε ηλικίας, οι κυβερνήσεις οφείλουν, επίσης, να εξετάσουν την προοπτική να γίνουν εργοδότες, τελευταίας λύσης, μέσα από εθελοντικά προγράμματα. Αυτό πρέπει να γίνει με τρόπο τέτοιο ώστε να μην επηρεάζεται αρνητικά η οικονομία της αγοράς, αλλά να παρέχεται κοινωνικά χρήσιμη εργασία γι αυτούς που αναζητούν απασχόληση. Υπάρχουν πολλοί τομείς στην κοινωνική οικονομία όπου αυτό θα μπορούσε να εισαχθεί (για παράδειγμα, σε μακροχρόνια περίθαλψη). Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κοινωνικές υπηρεσίες θα πρέπει να εξαρτώνται από ανθρώπους οι οποίοι είναι μακροχρόνια άνεργοι και καταλαμβάνουν θέσεις σε ένα κυβερνητικό πρόγραμμα. Οι υπηρεσίες αυτές θα πρέπει να παρέχονται ως μέρος κεντρικών προβλέψεων. Εντούτοις, αυτή η προσέγγιση δεν έχει την δυνατότητα να δημιουργήσει επιπλέον θέσεις εργασίας, ειδικότερα σε καιρούς οικονομικών δυσκολιών. 
 
Οι μακροχρόνια άνεργοι, οι οποίοι σε πολλές χώρες αντιπροσωπεύουν το 50% και παραπάνω του συνόλου των ανέργων, αξίζουν ειδικής προσοχής με στοχευμένη παρέμβαση για να υπερσκελιστούν τα εμπόδια και να διευκολυνθεί η συμμετοχή τους σε αγορά εργασίας μέσα από εξατομικευμένους τρόπους.  Σε αυτό το πλαίσιο, η δυνατότητα δημιουργίας θέσεων εργασίας από μη κερδοσκοπικές οργανώσεις και κοινωνικές επιχειρήσεις πρέπει να προωθηθεί και οι δημόσιες αρχές πρέπει να γίνονται ο εργοδότης της τελευταίας στιγμής, ιδιαίτερα για τις ομάδες με τα περισσότερα μειονεκτήματα ή για εκείνους που απέχουν περισσότερο από άλλους από την εργασία ή έχουν χαμηλή ειδίκευση. Αυτό αποτελεί ένα από θεμέλια μιας πολιτικής για την εργασία χωρίς αποκλεισμούς. 
 
Οι εργασιακές συνθήκες θα πρέπει, επίσης, να επιτρέπουν να υπάρχει μια ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και στην οικογενειακή ζωή, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη συμβολή της οικογένειας στη διαμόρφωση της κοινωνίας μέσα από την παροχή φροντίδας για τα παιδιά της οικογένειας και για άλλα εξαρτώμενα μέλη της. Υπό την έννοια αυτή, συστήνεται σε όσους διαμορφώνουν πολιτική να εξετάσουν επιλογές όπως είναι ένας ισόβιος λογαριασμός ωρών εργασίας, που θα επιτρέπει την ευέλικτη διανομή χρόνου ανάμεσα στη δουλειά, στην οικογένεια ή στις ευθύνες φροντίδας.   
 
Οι συστάσεις της Κάριτας
 
Με βάση τις προαναφερόμενες δυσκολίες που παρουσιάστηκαν, σε αυτό το κεφάλαιο καταγράφονται συγκεκριμένες συστάσεις ως προς τον πυλώνα της συμπεριληπτικής αγοράς εργασίας του Κοινωνικού Μοντέλου της Κάριτας. 
-Προστασία των δικαιωμάτων όλων των εργαζομένων και πάλη κατά της εκμετάλλευσης, για παράδειγμα, των εργαζομένων χωρίς χαρτιά
-Θεσμοθέτηση ενός επαρκούς ελάχιστου μισθού
-Διασφάλιση μισθολογικής ισότητας ανάμεσα σε γυναίκες και άντρες –  ίση πληρωμή για ίση δουλειά
-Βελτίωση της εργασιακής ασφάλειας μέσα από την μείωση της χρήσης βραχυχρόνιων συμβάσεων
-Υιοθέτηση μέτρων στήριξης της μετάβασης από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας (απασχόληση των νέων), π.χ. διά της προώθησης της σύνδεσης ανάμεσα στα σχολικά προγράμματα και τα απαραίτητα προσόντα για την αγορά εργασίας
- Παροχή υπηρεσιών επαγγελματικής συμβουλευτικής που θα διευκολύνει τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας ειδικότερα για τους νέο-αφιχθέντες μετανάστες, αλλά θα διευκολύνει και την μετάβαση από την μία δουλειά στην άλλη
- Διευκόλυνση της αναγνώρισης των δεξιοτήτων και των προσόντων που αποκτήθηκαν στο εξωτερικό 
- Μείωση της μακροχρόνιας ανεργίας μέσα από κύκλους επανένταξης και αναβάθμισης προσόντων
- Μείωση του κενού ανάμεσα στην επίσημη και στην πραγματική συνταξιοδοτική ηλικία προσαρμόζοντας το περιεχόμενο εργασίας στις ανάγκες των παλαιότερων εργαζομένων
- Στήριξη της απασχόλησης στο πλαίσιο μη κερδοσκοπικών οργανισμών και κοινωνικών επιχειρήσεων, κάνοντας χρήση της δυναμικής τους για δημιουργία θέσεων εργασίας
- Τερματισμός πρακτικών διακρίσεων που θέτουν εμπόδια
 
Πυλώνας 3 
Η Κοινωνική προστασία ως Υγιής Κοινωνική Επένδυση
 
Η ευημερία, από πολιτιστική και κοινωνική άποψη, είναι ριζωμένη σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου η δικαιοσύνη, η ισότητα και η αλληλεγγύη θεωρούνται η βάση της ανθρώπινης συνύπαρξης. Μαζί με τη συμπεριληπτική αγορά εργασίας και τις οικογενειακές πολιτικές, το κράτος πρόνοιας παρέχει, ή πρέπει να παρέχει, συγκεκριμένες κοινωνικές δομές στις οποίες ενσωματώνονται οι βασικές αυτές αρχές. Οι κοινωνικές δομές, ή το κοινωνικό σύστημα υγείας, μπορεί να οργανωθεί με πολλούς τρόπους, σύμφωνα με τις διαφορετικές κουλτούρες, τις συνταγματικές παρακαταθήκες και τα επίπεδα του κοινωνικού κεφαλαίου και του κεφαλαίου των πολιτών. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει τα οικονομικά βοηθήματα, τις συνεισφορές ή / και την παροχή υπηρεσιών που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην ευημερία και στην ανάπτυξη τόσο των ατόμων όσο και των ομάδων σε μια συγκεκριμένη κοινωνία, και ταυτόχρονα να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή τους στο κοινωνικό περιβάλλον. Με αυτή την έννοια, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης  ενός κράτους πρόνοιας περιλαμβάνει τον τρίτο σημαντικό πυλώνας του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Μοντέλου της Caritas Europa, καθώς επηρεάζει την ευημερία. 
 
Όντως, μία από τις βασικές πολιτικές ευθύνες κάθε δημόσιου θεσμού, σύμφωνα με την προοπτική της Κάριτας, είναι η συνεχής βελτίωση της ευημερίας. Αυτό παρέχει προστασία απέναντι τους κοινωνικούς κινδύνους, όπως είναι η ανεργία, τα ατυχήματα, οι αρρώστιες και η αναπηρία, και στηρίζει τις συντάξεις γήρατος. Η κοινωνική προστασία χρηματοδοτείται διά μέσου των φορολογικών εσόδων και / ή μισθολογικών κρατήσεων. Σε ορισμένες χώρες, η κάλυψη της κοινωνικής ασφάλισης που καταβάλλεται έναντι απώλειας εισοδήματος, δεν επαρκεί για να υπάρχει αξιοπρεπής διαβίωσης. Κοινωνικοί κίνδυνοι, όπως είναι η ανεργία, τα ατυχήματα, η ασθένεια και τα γηρατειά, τυπικώς οδηγούν απευθείας στη φτώχεια. Ακόμη και όταν καταβάλλονται οι πληρωμές κοινωνικής βοήθειας, τα ποσά, σε ορισμένες χώρες, είναι συχνά τόσο μικρά που δεν διασφαλίζουν μια αξιοπρεπή διαβίωση.
 
Το κράτος, εντούτοις, έχει την βασική ευθύνη να διασφαλίσει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα κοινωνικά δικαιώματα όλων οργανώνοντας την αλληλεγγύη με συμπεριληπτικό και ενισχυτικό τρόπο. 
 
Οι πρώτοι στόχοι ενός συστήματος κοινωνικής προστασίας θα πρέπει να είναι να καθιστά δυνατή την ανθρώπινη ανάπτυξη, να αντιμετωπίζει τη φτώχεια, να παρέχει ένα δίκτυ ασφαλείας σε περίπτωση που είναι απαραίτητο, και να ανταποκρίνεται σε προβλήματα υγείας, συνταξιοδότησης και ανεργίας. Οι οικογένειες συχνά δεν έχουν τους πόρους να διαμορφώνουν ένα τέτοιο ενισχυτικό περιβάλλον προκειμένου τα παιδιά τους να αναπτύξουν πλήρως τις δυνατότητές τους από μικρή ηλικία, ή ακόμη και να μεγαλώσουν και να εξελίξουν τον εαυτό τους, αν μεγαλώνουν μέσα στην φτώχεια, στην μειονεξία ή είναι ακραία ευάλωτοι. Η διασφάλιση πρόσβασης στην εκπαίδευση, στο σύστημα υγείας, στη στέγαση και σε επαρκή κοινωνική προστασία είναι θεμελιώδης για να επιτευχθεί κοινωνική δικαιοσύνη και να μειωθεί η ανισότητα. 
 
Οι κοινωνικές παροχές πρέπει να είναι επαρκείς για να επιτρέπουν στους ανθρώπους να επικεντρωθούν σε περαιτέρω εξέλιξη των ικανοτήτων τους και σε διατήρηση της υγείας τους. Το σχήμα του ελάχιστου εισοδήματος δεν θα πρέπει να θεωρείται μακροχρόνια λύση για ανθρώπους που έχουν βιώσει τη φτώχεια, και θα πρέπει να συνδυάζεται με υπηρεσίες που στηρίζουν τους ανθρώπους να αυξήσουν τις ευκαιρίες τους στην αγορά εργασίας. 
 
Η έσχατη αυτή ανάγκη, ωστόσο, βρίσκεται υπό απειλή ως συνέπεια της οικονομικής συρρίκνωσης και των πολιτικών λιτότητας. Αλλά, ακόμη και χωρίς τις προκλήσεις που συνδέονται με την οικονομική κρίση, τα υπάρχοντα συστήματα κοινωνικής ασφάλειας δεν εμπόδισαν περισσότερους από 120 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν στην ΕΕ να ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Αυτό δείχνει ότι οι βουλευτές – νομοθέτες είχαν παραμελήσει να εντοπίσουν και να αντιμετωπίσουν τα κενά και απέτυχαν να προσαρμόσουν το σύστημα προκειμένου να καλύψει όλους τους ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη. 
 
Αυτά τα δικαιώματα αναγνωρίζονται από την Ευρωπαϊκή Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (CFR) και την Αναθεωρημένη Ευρωπαϊκή Κοινωνική Χάρτα (ESC) και τους Στόχους του ΟΗΕ για Βιώσιμη Ανάπτυξη. 
 
Το Άρθρο 14 της Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ορίζει το δικαίωμα στην  εκπαίδευση: 
1. Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση και στο να έχει πρόσβαση σε επαγγελματική και συνεχή κατάρτιση. 
2. Αυτό το δικαίωμα συμπεριλαμβάνει τη δυνατότητα να λάβει κάποιος δωρεάν  υποχρεωτική εκπαίδευση. 
3. Διασφαλίζεται η ελευθερία ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με σεβασμό στις δημοκρατικές αρχές και στο δικαίωμα των γονιών να εξασφαλίσουν την εκπαίδευση και τη διδασκαλία των παιδιών τους σε συμφωνία με τις θρησκευτικές, φιλοσοφικές και παιδαγωγικές τους πεποιθήσεις, κάτι που πρέπει να γίνεται σεβαστό με βάση τις προβλέψεις της εθνικής νομοθεσίας σχετικά με την εφαρμογή αυτής της ελευθερίας και αυτού του δικαιώματος.
 
Το Άρθρο 34 της Ευρωπαϊκής Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων προβλέπει: «Η Ένωση αναγνωρίζει και σέβεται το δικαίωμα στα επιδόματα κοινωνικής ασφάλισης και στις κοινωνικές υπηρεσίες που παρέχουν προστασία σε περιπτώσεις όπως είναι η μητρότητα, η ασθένεια, τα βιομηχανικά ατυχήματα,  η εξάρτηση ή το γήρας, και στην περίπτωση της απώλειας εργασίας, σε συμφωνία με τους κανόνες που ορίζονται από το ευρωπαϊκό και το εθνικό δίκαιο και τις αντίστοιχες πρακτικές. Ο οποιοσδήποτε ζει και κινείται νομίμως εντός της ΕΕ έχει δικαίωμα σε παροχές κοινωνικής ασφάλισης  σε κοινωνικά προνόμια σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και τα εθνικά δίκαια και πρακτικές. Για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας, η ΕΕ αναγνωρίζει και σέβεται το δικαίωμα στην κοινωνική και στεγαστική βοήθεια έτσι ώστε να διασφαλίζεται αξιοπρεπής διαβίωση για όλους όσους δεν έχουν επαρκείς πόρους, σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται από το ευρωπαϊκό και τα διεθνή δίκαια και πρακτικές». 
 
Το άρθρο 35 της Ευρωπαϊκής Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ορίζει: «Όλοι έχουν δικαίωμα πρόσβασης στην προληπτική φροντίδα υγείας και στην ιατρική περίθαλψη υπό τις συνθήκες που ορίζονται από τη διεθνή νομοθεσία και πρακτικές. Θα πρέπει να διασφαλίζεται ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας διά του ορισμού και της εφαρμογής όλων των πολιτικών και δραστηριοτήτων της ΕΕ». 
 
Το άρθρο 36 της Ευρωπαϊκής Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ορίζει: «Η ΕΕ αναγνωρίζει και σέβεται την πρόσβαση σε υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος όπως προβλέπεται από τις εθνικές νομοθεσίες και πρακτικές, σύμφωνα με τις Συνθήκες προκειμένου να προωθείται η κοινωνική εδαφική συνοχή της Ένωσης». 
 
Το Άρθρο 12 της Ευρωπαϊκής Χάρτας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σχετικά με το δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλιση αναφέρει: «Με στόχο τη διασφάλιση της αποτελεσματικής άσκησης του δικαιώματος στην κοινωνική ασφάλιση, τα Μέρη αναλαμβάνουν: 
1. Να δημιουργήσουν ή να διατηρήσουν ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. 
2. Να διατηρήσουν το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης σε ικανοποιητικό επίπεδο, τουλάχιστον ίσο με αυτό που είναι απαραίτητο για την επικύρωση του Ευρωπαϊκού Κώδικα Κοινωνικής Ασφάλισης
3. Να προσπαθήσουν να φέρουν προοδευτικά το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης σε υψηλότερο επίπεδο
4. Να λάβει μέτρα, με τη σύναψη των κατάλληλων διμερών και πολυμερών συμφωνιών ή με άλλα μέσα, και στο πλαίσιο των όρων που θέτουν αυτές οι συμφωνίες προκειμένου να διασφαλίζουν: 
α. ίση μεταχείριση των πολιτών των άλλων Μερών με τους πολίτες της χώρας όσον αφορά τα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης επιδομάτων όπως προκύπτουν από την νομοθεσία κοινωνικής ασφάλισης, ασχέτως των κινήσεων των προστατευόμενων ανθρώπων ανάμεσα στα εδάφη των μερών. 
β. τη χορήγηση, τη συντήρηση και επανενεργοποίηση δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλισης με τέτοια μέσα όπως είναι η πρόσθεση των περιόδων ασφάλισης ή εργασίας που έχουν προηγηθεί υπό την νομοθεσία του κάθε μέρους». 
 
Το Άρθρο 14 της Ευρωπαϊκής Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων για το δικαίωμα ωφέλειας από το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας αναφέρει ότι: «Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική άσκηση του δικαιώματος ωφέλειας από υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας, τα μέρη αναλαμβάνουν: 
1. Να προωθούν ή να παρέχουν υπηρεσίες οι οποίες,  χρησιμοποιώντας μεθόδους κοινωνικής εργασίας, θα συμβάλλουν στην ευημερία και στην ανάπτυξη τόσο των ατόμων όσο και των ομάδων στην κοινότητα και στην προσαρμογή τους στο κοινωνικό περιβάλλον
2. Να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή άλλων ατόμων και εθελοντών άλλων οργανώσεων στην ίδρυση και στη διατήρηση τέτοιων υπηρεσιών».
 
Το Άρθρο 23 της Ευρωπαϊκής Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων καλύπτει το δικαίωμα των ηλικιωμένων στην κοινωνική ασφάλιση. 
 
Το Άρθρο 30 της Ευρωπαϊκής Χάρτας αναφέρεται στο δικαίωμα στην προστασία ενάντια στη φτώχεια και στον κοινωνικό αποκλεισμό.
 
Διάφοροι Στόχοι της Αειφόρου Ανάπτυξης περιλαμβάνουν σχετικούς συγκεκριμένους σκοπούς: 
Στόχος 1: Να δοθεί τέλος στην φτώχεια σε όλες τις μορφές της, παντού, όπως αναφέρεται συγκεκριμένα στο στόχο 3: «Να εφαρμοστούν σε εθνικό επίπεδο, τα κατάλληλα συστήματα κοινωνικής προστασίας και μέτρα για όλους, συμπεριλαμβανομένων των κατώτατων ορίων κοινωνικής ασφάλισης, και μέχρι το 2030 να επιτευχθεί ουσιαστική κάλυψη των φτωχών και ευάλωτων». 
Στόχος 3: Να εξασφαλιστεί υγιεινή ζωή και να προωθηθεί η ευημερία για όλες τις ηλικίες όπως καλύπτεται ειδικότερα από τον στόχο 8: «Να επιτευχθεί καθολική κάλυψη υγείας, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας του οικονομικού κινδύνου, της πρόσβασης σε ποιοτικές θεμελιώδεις υπηρεσίες φροντίδας υγείας και πρόσβασης σε ασφαλή, αποτελεσματικά, ποιοτικά και οικονομικά προσιτά φάρμακα και εμβόλια για όλους». 
Στόχος 4: Να εξασφαλιστεί συμπεριληπτική και ποιοτική εκπαίδευση για όλους και να προωθηθεί δια βίου εκμάθηση, όπως καθορίζονται συγκεκριμένα στο στόχο 1: «Μέχρι το 2030, να διασφαλιστεί ότι όλα τα κορίτσια και αγόρια είναι εντελώς ελεύθερα, ίσα στην πρόσβασή τους σε ποιοτική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση που οδηγεί σε σχετικά αποτελεσματικά μαθησιακά αποτελέσματα», στο στόχο 2: «Μέχρι το 2030, να διασφαλίζεται ότι όλα τα κορίτσια και τα αγόρια έχουν πρόσβαση σε ποιοτική ανάπτυξη στην πρώιμη παιδική ηλικία, σε φροντίδα και προ-σχολική εκπαίδευση, έτσι ώστε να είναι έτοιμα για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση» και στόχος 3: «Μέχρι το 2030, να διασφαλιστεί ίση πρόσβαση σε όλες τις γυναίκες και τους άνδρες σε προσιτή οικονομικά για όλους και ποιοτική τεχνική, επαγγελματική και τριτοβάθμια εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημίων». 
Στόχος 10: Να μειωθεί η ανισότητα εντός και μεταξύ των χωρών όπως αναφέρεται συγκεκριμένα στο στόχο 4: «Να υιοθετηθούν πολιτικές, ειδικότερα οικονομικές, μισθολογικές και κοινωνικής ασφάλισης, και σταδιακά να επιτευχθεί μεγαλύτερη ισότητα». 
 
Η πρόσβαση σε προσιτές οικονομικά και ποιοτικές υπηρεσίες, όπως είναι η εκπαίδευση, η φροντίδα υγείας, η στέγαση και η κοινωνική συμβουλευτική, μαζί με την επαρκή εισοδηματική στήριξη, όπως και την ύπαρξη συμπεριληπτικής αγοράς εργασίας, είναι τα θεμέλια αποτελεσματικών πολιτικών κοινωνικής ένταξης. 
 
Η πρόσβαση στις υπηρεσίες είναι βασικό δικαίωμα. Καθολικές υπηρεσίες και οφέλη πρέπει να καλύπτουν όλες τις ζωικές ανάγκες: όλοι οι άνθρωποι στη χώρα θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε αυτές με τον ίδιο τρόπο. Ενώ η πρόσβαση θα πρέπει να είναι καθολική, το επίπεδο ωφελημάτων μπορεί να διαφέρει ανάλογα, παραδείγματος χάριν, με τη σύνθεση και το επίπεδο του εισοδήματος της οικογένειας. 
 
Οι κρατικές αρχές έχουν την ευθύνη για την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων και για τη ρύθμιση και την οργάνωση της διάταξης και της διαθεσιμότητας των υπηρεσιών. Κάτι τέτοιο συμπεριλαμβάνει το νομικό πλαίσιο που αφορά τα πρότυπα ποιότητας (συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών εργασίας). Το κράτος θα πρέπει να προσφέρει / να οργανώνει υπηρεσίες, αν δεν είναι διαθέσιμες τέτοιες υπηρεσίες ιδιωτικώς (αλλά σε πλαίσιο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα).  Όπου υπάρχουν ιδιωτικές πρωτοβουλίες, η ελευθερία επιλογής παρόχου υπηρεσιών θα πρέπει να διασφαλίζεται και οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να ελέγχουν το δίκαιο ανταγωνισμό ανάμεσα στους παρόχους.  Για να επιτευχθεί αυτό, ο κρατικός ρυθμιστής και οι πιθανοί κρατικοί πάροχοι (υπηρεσίες) θα πρέπει να είναι ξεχωριστοί οργανισμοί. 
 
Είναι ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η δομή  και η οργάνωση, η λειτουργία, η χρηματοδότηση και η πρόσβαση στο σύστημα κοινωνικών υπηρεσιών είναι σχεδιασμένες με τρόπο τέτοιο που συμβάλλουν αποτελεσματικά στην μείωση της φτώχειας. Η σύσταση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) για τα κατώτατα όρια κοινωνικής προστασίας (no 202) επαναβεβαιώνει τον κομβικό ρόλο της κοινωνικής ασφάλισης για την πρόοδο της κοινωνίας, την οικονομική ανάκαμψη, την μεγαλύτερη ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη.
 
Συνεπώς, οι δαπάνες για το σύστημα κοινωνικής προστασίας θα πρέπει να θεωρούνται ως επένδυση στην κοινωνία και για την κοινωνία, και όχι κόστος. 
Τα καθολικά οφέλη και επιδόματα θα πρέπει να συμπληρώνονται από στοχευμένες και δοκιμασμένες υπηρεσίες και επιδόματα που στοχεύουν στην υποστήριξη ευάλωτων ομάδων ανθρώπων για να εξέλθουν από καταστάσεις φτώχειας. Σε τέτοια μέτρα περιλαμβάνονται και συμβουλευτικές υπηρεσίες και οικονομικά επιδόματα. Στόχος των αρχών πρέπει να είναι η σταδιακή μετατόπιση από μια επιλεκτική καθολικότητα (πχ επιδόματα παιδιών για όλους όσους έχουν εισόδημα κάτω από ένα συγκεκριμένο επίπεδο) σε μια προοδευτική καθολικότητα. 
 
Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να παρέχουν ένα δίκτυ ασφαλείας για τους ανθρώπους που βρίσκονται χωρίς άλλα επιδόματα ή οφέλη. Το δίκτυο ασφαλείας θα πρέπει να είναι ίδιου επιπέδου για όλους. Τα έκτακτα μέτρα είναι προσωρινά, επιλέξιμα για όλους, για όσο δεν έχουν πρόσβαση σε καθολικά και / ή στοχευμένα μέτρα αναγκαία για την αξιοπρεπή τους διαβίωση. 
 
Οι συστάσεις της Κάριτας
 
Με γνώμονα τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που αναφέρθηκαν προηγουμένως, σε αυτό το κεφάλαιο καταγράφονται προτάσεις ειδικά για τον πυλώνα της κοινωνικής ασφάλειας από το Κοινωνικό Μοντέλο της Κάριτας. 
-Διασφάλιση συνολικής κάλυψης των εθνικών κοινωνικών παροχών, που καλύπτουν τις ζωτικές ανάγκες όλων των ατόμων που διαμένουν στη χώρα
-Εγγύηση καθολικής και φιλικής, προς το χρήστη, πρόσβασης στις κοινωνικές υπηρεσίες και σε κοινωνικές παροχές
-Ενημέρωση των κατοίκων για τα κοινωνικά τους δικαιώματα και για τα δικαιώματά τους στις παροχές
-Να διασφαλιστεί ότι οι κάτοικοι έχουν πρόσβαση σε βοήθεια για να ισχυροποιηθούν τα κοινωνικά τους δικαιώματα.
-Επένδυση στην πρώιμη παιδική εκπαίδευση και φροντίδα, διασφάλιση ελεύθερης πρόσβασης τουλάχιστον στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης δοκιμασμένων σχολικών επιδομάτων / υποτροφιών και για την πρόληψη / μείωση των πρόωρων σχολικών αποχωρήσεων. 
-Παροχή επαρκούς φροντίδας στο σπίτι, συμπεριλαμβανομένης της φροντίδας από μέλη της οικογένειας, προκειμένου να αποτραπεί ή να αναβληθεί ο ιδρυματισμός. Τα γηροκομεία για τους ηλικιωμένους πρέπει να πληρούν τα ποιοτικά πρότυπα και να ελέγχονται τακτικά. 
-Έγκαιρη εξασφάλιση πρόσβασης σε ποιοτική, κατάλληλή και προσιτή οικονομικά κοινωνική στέγαση.
-Επένδυση στην προληπτική υγειονομική περίθαλψη και εξασφάλιση προσβάσιμης, οικονομικά προσιτής υγειονομικής περίθαλψης.
-Εξασφάλιση χορήγησης εισοδήματος, π.χ. επιδόματα ανεργίας για ανθρώπους που προσωρινά είναι άνεργοι, σε συνδυασμό με μέτρα υποστήριξης της εκ νέου εισόδου τους στην αγορά εργασίας, πχ. Διά μέσου επανακατάρτισης, επαγγελματικής συμβουλευτικής, γλωσσικής κατάρτισης κ.λπ. 
-Εγγύηση χορηγίας ενός ελάχιστου εισοδήματος πάνω από το όριο της φτώχειας.
-Υπολογισμός συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο της δημόσιας συνταξιοδότησης στη βάση του αριθμού των ημερών / χρόνων εργασίας με ένα ελάχιστο και μέγιστο όριο, και  λαμβάνοντας υπ’ όψη τις περιόδους αδράνειας για λόγους ενασχόλησης με την οικογένεια. 
-Δημιουργία ενός δημοσιονομικού πλαισίου για την προώθηση συμπληρωματικής συνταξιοδότησης από το Δημόσιο. 
-Εξασφάλιση επαρκούς και βιώσιμης χρηματοδότησης για την κοινωνική ασφάλισης από τη χρηματοδότηση των συστημάτων κοινωνικής προστασίας δια μέσου της φορολογίας σε όλες τις πηγές εισοδήματος, όχι μόνο επί της εργασίας, καθώς αυτές οι πηγές δεν υπόκεινται σε πίεση σε περίπτωση οικονομικής παρακμής, οικονομικής κρίσης ή δημογραφικής γήρανσης. 
-Επικύρωση της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Χάρτας και όλων των διατάξεων καθώς και του Μηχανισμού Συλλογικών Παραπόνων.
 
 
Βασικές συστάσεις πολιτικής για ανθεκτικά κοινωνικά μοντέλα
 
1. Συστάσεις που αφορούν την οικογένεια ως ζωτικό κύτταρο της κοινωνίας και ως πρωταρχικό δίκτυ ασφαλείας
 
● Εξασφάλιση του δικαιώματος στην οικογενειακή ζωή: διευκόλυνση της ισορροπίας ανάμεσα στην εργασιακή και οικογενειακή ζωή και υποστήριξη των οικογενειών παρέχοντας:
- Μηνιαίο βοήθημα παιδιού – υιοθέτηση μιας καθολικής προσέγγισης όσον αφορά τα επιδόματα παιδιών
- Οι οικογένειες με χαμηλό εισόδημα θα πρέπει να λαμβάνουν αυξημένο ποσό επιδομάτων
- Επαρκείς και προσιτές οικονομικά διευκολύνσεις για τη φροντίδα των παιδιών
- Υπηρεσίες οικογενειακής συμβουλευτικής
 
● Διευκόλυνση, υποστήριξη και αναγνώριση της αξίας της δουλειάς για την οικογενειακή φροντίδα με:
- Διασφάλιση του νομικού δικαιώματος στην άδεια μητρότητας για τουλάχιστον 15 εβδομάδες, όπως επίσης και της γονικής άδειας για τουλάχιστον 6 μήνες.
- Να επιτραπεί να δίνεται ως ειδική άδεια για δουλειά φροντίδας στην οικογένεια (για παιδιά, ηλικιωμένους, αρρώστους) ένας αριθμός ημερών ανά χρόνο
- Διασφάλιση ενός ελάχιστου εισοδήματος κατά τη διάρκεια μακρών περιόδων άδειας για φροντίδα της οικογένειας
- Να θεωρείται ο χρόνος που καταναλώνεται για φροντίδα στην οικογένεια ότι προσμετράται στον υπολογισμό των χρόνων για τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα.
 
● Επανεξέταση του φορολογικού συστήματος προκειμένου να είναι «φιλικό» προς την οικογένεια και προοδευτικό (να αναδιανέμει τον πλούτο από τους πλουσίους στους φτωχούς). Να λαμβάνει υπ’ όψη τη συμβολή των οικογενειών στην κοινωνία, δια μέσου της διαγενεακής τους φύσης, με τη χορήγηση οικονομικής αποζημίωσης υπό την μορφή φορολογικών μειώσεων ή πιστώσεων. 
 
● Αξιολόγηση του αντίκτυπου που έχουν οι σχεδιαζόμενες πολιτικές πρωτοβουλίες στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και της υγείας όσον αφορά την κατάσταση των οικογενειών και ιδιαίτερα των οικογενειών με χαμηλό εισόδημα, υπό την μορφή της αξιολόγησης των επιπτώσεων στην οικογένεια.
 
2. Συστάσεις σχετικά με τη συμπεριληπτική αγορά εργασίας -  Αναγνώριση της αξίας της εργασίας και της συμβολής των ανθρώπων στην κοινωνία
● Προστασία των δικαιωμάτων όλων των εργαζομένων και καταπολέμηση της εκμετάλλευσης, για παράδειγμα, των εργαζομένων χωρίς χαρτιά.
● Υιοθέτηση επαρκούς κατώτατου μισθού
● Διασφάλιση μισθολογικής ισότητας ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες – ίσης πληρωμής για την ίδια δουλειά
● Βελτίωση της εργασιακής ασφάλειας με μείωση της χρήσης βραχυπρόθεσμων συμβάσεων
● Υιοθέτηση μέτρων υποστήριξης της μετάβασης από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας (νεανική απασχόληση), πχ. δια της προώθησης της σύνδεσης ανάμεσα στα σχολικά προγράμματα και τα απαραίτητα προσόντα για την αγορά εργασίας.
● Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για την απασχόληση που θα διευκολύνουν τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα για τους μετανάστες που μόλις έχουν φτάσει κάπου, αλλά και την μετάβαση από μία δουλειά σε μια άλλη. 
● Διευκόλυνση της μακρόχρονης απασχόλησης διά της εφαρμογής μοντέλων πρόβλεψης για την επανένταξη στην αγορά εργασίας εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο και τη διαρκή αναβάθμιση των προσόντων. 
● Μείωση της διαφοράς ανάμεσα στην επίσημη ηλικία συνταξιοδότησης και σε αυτήν που μπορεί να εφαρμοστεί υιοθετώντας το περιεχόμενο της εργασίας στις ανάγκες πιο μεγάλων, σε ηλικία, εργαζόμενων.
● Υποστήριξη της απασχόλησης στο πλαίσιο μη κερδοσκοπικών οργανισμών και κοινωνικών επιχειρήσεων, κάνοντας χρήση της δυνατότητάς τους να δημιουργούν θέσεις εργασίας.
● Τερματισμός των πρακτικών διακρίσεων που θέτουν εμπόδια.
 
3. Συστάσεις σχετικά με τα συστήματα κοινωνικής προστασίας
● Διασφάλιση συνολικής εθνικής κοινωνικής πρόνοιας, που θα καλύπτει τις ζωτικές ανάγκες όλων των ανθρώπων που κατοικούν στη χώρα.
● Εγγύηση καθολικής πρόσβασης στις κοινωνικές υπηρεσίες και «φιλική στο χρήστη» πρόσβαση στις κοινωνικές παροχές.
● Ενημέρωση των πολιτών για τα κοινωνικά τους δικαιώματα και τα δικαιώματά τους σε παροχές.
● Διασφάλιση της πρόσβασης των κατοίκων σε βοήθεια για να εφαρμόζονται τα κοινωνικά δικαιώματα.
● Επένδυση στην πρώιμη παιδική εκπαίδευση και φροντίδα, διασφαλίζοντας ελεύθερη πρόσβαση τουλάχιστον στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται και η χρήση σχολικών επιδομάτων / υποτροφιών και για την πρόληψη / μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. 
● Παροχή επαρκούς φροντίδας στο σπίτι, συμπεριλαμβανομένης της φροντίδας από μέλη της οικογένειας, προκειμένου να αποφευχθεί ή να καθυστερήσει η ιδρυματοποίηση. Τα σπίτια φροντίδας για τους ηλικιωμένους πρέπει να πληρούν κριτήρια ποιότητας και να ελέγχονται τακτικά. 
● Έγκαιρη εξασφάλιση πρόσβασης σε ποιοτική, κατάλληλη και οικονομικά προσιτή κοινωνική στέγαση.
● Επένδυση στην προληπτική υγειονομική περίθαλψη και εξασφάλιση προσβάσιμης, οικονομικά προσιτής υγειονομικής περίθαλψης. 
● Εξασφάλιση χορηγούμενου εισοδήματος, π.χ. επιδόματος ανεργίας στους ανθρώπους που προσωρινά είναι άνεργοι, σε συνδυασμό με μέτρα υποστήριξης της επανένταξής τους στην αγορά εργασίας όπως είναι η (επανα-) κατάρτιση, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, η γλωσσική κατάρτιση, κ.λπ. 
● Εγγύηση ενός χρηματοδοτούμενου ελάχιστου εισοδήματος πάνω από το όριο της φτώχειας. 
● Υπολογισμός συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο του δημοσίου συστήματος συνταξιοδότησης βάσει του αριθμού των ημερών / των χρόνων εργασίας, με ένα ελάχιστο και ένα μέγιστο επίπεδο. Και να λαμβάνονται υπ’ όψη οι περίοδοι αδράνειας για λόγους ενασχόλησης και φροντίδας της οικογένειας. 
● Δημιουργία ενός δημοσιονομικού πλαισίου για την προώθηση συμπληρωματικών δημοσίων συνταξιοδοτικών συστημάτων. 
● Εξασφάλιση επαρκούς και βιώσιμης χρηματοδότησης για την κοινωνική προστασία δια της χρηματοδότησης συστημάτων κοινωνικής προστασίας δια μέσου της φορολόγησης όλων των πηγών εισοδήματος, όχι μόνο της εργασίας, έτσι ώστε να μην ασκείται πίεση ως συνέπεια οικονομικής ύφεσης, οικονομικής κρίσης ή δημογραφικής γήρανσης. 
● Επικύρωση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη και όλων των διατάξεων καθώς και του Μηχανισμού Συλλογικών Παραπόνων. 
 
4. Συστάσεις στις εθνικές αρχές
● Να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των ανθρώπων που βιώνουν φτώχεια και των ΜΚΟ που υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους δια μέσου κοινωνικής ανάλυσης,  καθώς και η ανάπτυξη κοινωνικής πολιτικής και η παρακολούθηση και αξιολόγηση των μέτρων πολιτικής.
● Προστασία βασικών κοινωνικών δικαιωμάτων ενσωματώνοντάς τα ως ανθρώπινα δικαιώματα στα εθνικά συντάγματα. Να γίνει δεσμευτική και να εφαρμόζεται η Ευρωπαϊκή Κοινωνική Χάρτα και η Διεθνής Σύμβαση για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα. 
● Δημιουργία εθνικής στρατηγικής για την απασχόληση και κατά της φτώχειας, η οποία θα λαμβάνει υπ’ όψη τους Στόχους της Αειφόρου Ανάπτυξης -και η οποία περιλαμβάνει εθνικούς στόχους για την μείωση της φτώχειας και για την τόνωση της απασχόλησης- και θα εμπεριέχει μέτρα για την επίτευξη των στόχων και τον προϋπολογισμό για την εφαρμογή τους. 
● Να συμπεριληφθεί η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών ως προτεραιότητα στην εθνική στρατηγική. 
● Να αναπτυχθούν συμπληρωματικά στοχευμένα μέτρα για συγκεκριμένες ομάδες – στόχους, όπως είναι τα μέτρα για την ενσωμάτωση προσφύγων και μεταναστών. 
● Να βελτιωθεί η ικανότητα των αυτόματων σταθεροποιητικών μηχανισμών.
● Να υπολογιστούν οι σχετικοί προϋπολογισμοί σύμφωνα με μια κοινή μεθοδολογία, σε συνάφεια με το ποσοστό του πληθυσμού που αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας, προκειμένου να εγκαθιδρυθεί ένα επίπεδο επάρκειας στην αντικατάσταση των απωλειών εισοδήματος και των κοινωνικών παροχών. 
 
5. Συστάσεις στους Θεσμούς της ΕΕ
● Να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των ανθρώπων που βιώνουν φτώχεια και των ΜΚΟ που υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους δια μέσου κοινωνικής ανάλυσης,  καθώς και η ανάπτυξη κοινωνικής πολιτικής και η παρακολούθηση και αξιολόγηση των μέτρων πολιτικής.
● Να ενισχυθεί η δέσμευση για επίτευξη του στόχου για μείωση της φτώχειας στο πλαίσιο της Ευρώπης 2020 και της σχέσης της με την Ατζέντα 2030, π.χ. την εφαρμογή των Στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης. 
● Να εξασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ των διαρθρωτικών ταμείων, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και του FEAD. 
● Να υποστηριχθούν τα κράτη-μέλη να αναμορφώσουν τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που διαθέτουν υπό το πρίσμα των προαναφερόμενων συστάσεων. 
● Να χρησιμοποιηθεί το άρθρο ευελιξίας του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για να επιτραπεί σε χώρες-μέλη της ΕΕ να εξαιρέσουν τις επενδύσεις στην κοινωνική πρόνοια από τον υπολογισμό των εξόδων στον εθνικό προϋπολογισμό, τουλάχιστον μέχρι το 2020, ιδιαίτερα όσον αφορά την επένδυση στα παιδιά: εκπαίδευση στην πρώιμη παιδική ηλικία και φροντίδα, επίσημη εκπαίδευση και υποστήριξη οικογενειών. 
● Να δημιουργηθεί ένα ενοποιημένο εργαλείο ελέγχου μέσων (ένα πολυδιάστατο σύνολο δεικτών σχετικά με την ευημερία και τη φτώχεια) σε επίπεδο ΕΕ. 
● Να προωθηθεί η έρευνα σε σχετικές περιοχές δια μέσου των προγραμμάτων FP7 – Horizon 2020 προκειμένου να παράσχουν καθοδήγηση στη βάση δεδομένων για την αναμόρφωση των συστημάτων κοινωνικής προστασίας στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της κοινωνικής δικαιοσύνης. 
 
Συμπέρασμα
 
Το Κοινωνικό Μοντέλο της Κάριτας παρέχει ένα πλαίσιο για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη δημιουργία και τη βελτίωση της ευημερίας των ανθρώπων και της κοινωνίας στην οποία ζουν. Οι πολιτικές για την οικογένεια, για την αγορά εργασίας και για την κοινωνική ασφάλιση είναι αλληλεξαρτώμενες και μπορούν να συμβάλλουν η μία στην άλλη προκειμένου να επιτευχθούν θετικά αποτελέσματα. Αυτό προϋποθέτει ένα όραμα για την κοινωνία το οποίο εκτείνεται πέρα από βραχυπρόθεσμες πολιτικές και οικονομικές ανησυχίες. 
 
Όντως, το να εξοικονομηθούν χρήματα από έναν τομέα πολιτικής μπορεί άμεσα να συμβάλλει σε έναν πιο καλά ισορροπημένο προϋπολογισμό, είτε αυτόν το χρόνο είτε τον επόμενο, αλλά μπορεί να δημιουργήσει και τρομακτικά επιπλέον βάρη στον κρατικό προϋπολογισμό σε περίοδο 10 – 15 χρόνων.  Οι κοινωνικές δαπάνες θα πρέπει να προσεγγίζονται και ν’ αναγνωρίζονται ως κοινωνική επένδυση. Ένα υψηλότερο ποσοστό κάλυψης, ή μια αύξηση του ελάχιστου εισοδήματος σε ένα επαρκές επίπεδο, θα επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό του τρέχοντος έτους αλλά το αποτέλεσμα της επένδυσης αυτής σε μια περίοδο 10, 15 ή 20 χρόνων θα είναι πολύ μεγαλύτερη.  Τέτοιες επενδύσεις δεν θα συμβάλλουν μόνο στην μείωση της ανισότητας,  της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού αλλά θα συμβάλλει επίσης σε μια οικονομία με καλύτερες επιδόσεις, μικρότερες κοινωνικές εντάσεις και μειωμένα κόστη. Θα διευκολύνει τις αρχές να κρατήσουν εξισορροπημένο τον κρατικό προϋπολογισμό ενώ θα συμβάλλει ταυτόχρονα στην επίτευξη των Στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης και θα σέβεται τις διεθνείς νομικές κοινωνικές υποχρεώσεις της χώρας όπως αποτυπώνονται στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Χάρτα, στη Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και άλλες διεθνείς συνθήκες. 
 
Μια χώρα, μια κοινωνία δεν μπορεί ν’ αντέξει να διαιωνίζει ανισότητες. Το κοινωνικό και οικονομικό κόστος είναι πολύ βαρύ και μεταθέτει το βάρος στις επόμενες γενιές. Η μείωση της φτώχειας και των ανισοτήτων απαιτεί μακρόχρονο όραμα. Πραγματικοί ηγέτες είναι οι πολιτικοί που έχουν την ικανότητα ν’ αναπτύξουν τέτοιο όραμα και να δράσουν για την υλοποίησή του.  Αυτοί που υπερασπίζονται και προωθούν το κοινό καλό όπως επίσης και πολιτικούς προσανατολισμούς που δημιουργούν συνοχή και αντοχή της κοινωνίας. Ελπίζουμε ότι η έκδοση αυτή θα τους προσφέρει έμπνευση και καθοδήγηση στις προσπάθειές τους να οικοδομήσουν αλληλεγγύη και κοινωνική συνοχή. Κάνοντάς το αυτό, τα κράτη θα σημειώσουν αποφασιστική πρόοδο στην προώθηση της ολοκλήρωσης της ανθρώπινης εξέλιξης. 
 
Δείτε όλη την έκθεση στα αγγλικά: