Επικαιρότητα
Άσυλο: Η ΕΕ πρέπει να συσπειρωθεί
Άσυλο: Η ΕΕ πρέπει να συσπειρωθεί
Μήνυμα της Κάριτας Ευρώπης ενόψει της Συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 28 Ιουνίου 2018

Ενόψει των διαπραγματεύσεων για το νέο Σύστημα του Δουβλίνου, τις οποίες θα έχουν οι χώρες μέλη στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Κάριτας Ευρώπης καλεί τις χώρες μέλη της ΕΕ να τιμήσουν τις ιδρυτικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχεδιάζοντας ένα νέο και διαφανές σύστημα που θα ενισχύει την αλληλεγγύη και την ανάληψη ευθυνών από τα κράτη μέλη. Το αναθεωρημένο Δουβλίνο θα πρέπει να παρέχει γρήγορη και δίκαιη πρόσβαση σε διαδικασίες παροχής ασύλου, χωρίς διάκριση, και να έχει στον πυρήνα του το δικαίωμα της ένωσης οικογενειών καθώς και ό,τι καλύτερο για το συμφέρον του παιδιού.

 «Τώρα είναι η ώρα για αλλαγή και οι ηγέτες της ΕΕ οφείλουν να παραμερίσουν τα προσωπικά τους συμφέροντα για να βρεθεί ένας ευρωπαϊκός συμβιβασμός που θα εφαρμοστεί από όλους, τόσο υπό κανονικές συνθήκες όσο και σε χρονικές περιόδους αυξημένων αφίξεων» δηλώνει η Shannon Pfohman, Διευθύντρια Πολιτικής και Συνηγορίας της Κάριτας Ευρώπης.

Το υπάρχον σύστημα του Δουβλίνου αποδείχθηκε, έως σήμερα, ανεπαρκές κι αποτυχημένο. Το γραφειοκρατικό και δαπανηρό σύστημα ενθάρρυνε τη μετατόπιση των αρμοδιοτήτων από το ένα κράτος στο άλλο και προκάλεσε πάρα πολλές προσωπικές τραγωδίες στους ανθρώπους που χρήζουν προστασίας από την Ευρώπη. Η διαμάχη ανάμεσα στα κράτη μέλη για το πού θα αποβιβάσει τους 629 ανθρώπους που είχε διασώσει από την Μεσόγειο το πλοίο Aquarius είναι το τελευταίο ντροπιαστικό παράδειγμα αυτής της κατάστασης.

Το προβληματικό σύστημα του Δουβλίνου έφερε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση κράτη μέλη στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ιταλία και η Ελλάδα, τα οποία είναι, εκ των πραγμάτων, υπεύθυνα για την επεξεργασία των περισσότερων αιτήσεων για χορήγηση ασύλου. Αυτό προκάλεσε ένταση στις σχέσεις ανάμεσα στα κράτη μέλη, με τις χώρες που βρίσκονται στα σύνορα να ζητούν περισσότερη αλληλεγγύη και τις άλλες να κρύβονται πίσω από το σύστημα για να διατηρήσουν την κατάσταση ως έχει. Στο μεταξύ, οι αιτούντες άσυλο πληρώνουν τεράστιο τίμημα. Πολλοί έχουν χωριστεί από τις οικογένειές τους. Ασυνόδευτα παιδιά εξαφανίζονται στα δίχτυα εγκληματικών συμμοριών. Άλλοι καταλήγουν να ζουν σε καταστάσεις ασταθείς (in limbo) μετακινούμενοι από την μία χώρα στην άλλη ή εξωθούνται στην ένδεια από φόβο μην αναγκαστούν να επιστρέψουν στην πρώτη χώρα άφιξής τους.

Το άγχος και η τεράστια ψυχολογική απογοήτευση που γεννά το σύστημα του Δουβλίνου είναι εμφανή στις ακόλουθες μαρτυρίες από μετανάστες, που υποστηρίζει η Κάριτας Γαλλίας:

«Εξαιτίας του Δουβλίνου, δεν είμαι πια άνθρωπος, είμαι ένα διαρκώς περιπλανώμενο πλάσμα μέσα στην Ευρώπη» (Bilal, Αφγανιστάν, 10 χρόνια στην Ευρώπη).

«Όταν ακούω το όνομα του Δουβλίνου, αρρωσταίνω και δεν θέλω να μιλήσω άλλο σε κανέναν γιατί όσο βρίσκομαι υπό τη διαδικασία του Δουβλίνου, δεν μπορώ να είμαι φυσιολογικός και φοβάμαι διαρκώς την αστυνομία» (Jabarkhail, Αφγανιστάν).

Είναι εξαιρετικά ανησυχητικό το ότι ορισμένα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προωθούν το διαβόητο αυστραλιανό μοντέλο για να εφαρμοστεί και στην Ευρώπη, αντί να γίνει προσπάθεια να βελτιωθεί το σύστημα του Δουβλίνου και να αυξηθεί το επίπεδο παροχής ασφάλειας και αλληλεγγύης εντός της ΕΕ. «Οι συζητήσεις δεν θα πρέπει να παρασυρθούν στην ολισθηρή οδό της αποποίησης των διεθνών ευθυνών ασύλου από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τις «μεταφοράς» τους στις γειτονικές χώρες. Η Σύμβαση της Γενεύης και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο κάθε ξεχωριστής δράσης της ΕΕ», τονίζει η Shannon Pfohman.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να συσπειρωθούν και να υπερασπίσουν το ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου που βασίζεται στην αλληλεγγύη, στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στην κατανομή της ευθύνης. Αυτή είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση που θέλουμε!

  • Ο κανονισμός του Δουβλίνου που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση καθορίζει ποια κράτη μέλη έχουν την ευθύνη να χειρίζονται αιτήσεις ασύλου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο νομοθετούν από κοινού σε αυτό το θέμα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τη δική του θέση  τον Νοέμβριο του 2017, η οποία εισάγει ένα υποχρεωτικό μηχανισμό μετεγκατάστασης (Βλ. περίληψη εισηγήτριας Ευρωβουλευτού Cecilia Wikström εδώ). Εξαιτίας εντονότατων διαφωνιών μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, το Συμβούλιο δεν έχει καταφέρει να συμφωνήσει σε μια διαπραγματευτική θέση μέχρι στιγμής, παρεμποδίζοντας την έναρξη του τριμερούς διαλόγου με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέμενε να βρεθεί πολιτική συμφωνία στη βάση της αλληλεγγύης και της κατανομής ευθύνης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα τέλη Ιουνίου.
  • Τους τελευταίους λίγους μήνες, αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ τάχθηκαν υπέρ της αντιγραφής του αυστραλιανού συστήματος ασύλου στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο του συστήματος αυτού, πλοία με αιτούντες άσυλο παρεμποδίζονται εν πλω και απωθούνται από τις ακτές σε ειδικά «διαδικαστικά» κέντρα στα νησιά Ναούρου και Παπούα Νέα Γουινέα όπου κρατούνται σε απάνθρωπες συνθήκες ενώ η αίτηση ασύλου τους εξετάζεται. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες  και αρκετές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων  έχουν επικρίνει έντονα το μοντέλο αυτό.
  • Οι προτάσεις της Κάριτας Ευρώπης για την αναμόρφωση του κανονισμού του Δουβλίνου περιλαμβάνουν:
    • Αναμόρφωση των κριτηρίων που θα καθορίζουν ποιο κράτος μέλος της ΕΕ είναι υπεύθυνο, θα λαμβάνουν υπ’ όψιν τους οικογενειακούς δεσμούς, το συμφέρον του παιδιού και τις προτιμήσεις του αιτούντα καθώς και τους δεσμούς με κάποιο συγκεκριμένο κράτος μέλος της ΕΕ αντί να χρησιμοποιούνται παράτυπα κριτήρια εισόδου.
    • Σχεδιασμός ενός δίκαιου και αποτελεσματικού μηχανισμού αλληλεγγύης και μετεγκατάστασης για να χαλαρώσει η πίεση στα κράτη μέλη που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και να ανασταλούν οι μεταφορές με βάση τη συμφωνία του Δουβλίνου σε μια χώρα που είναι ήδη πολύ πιεσμένη.
    • Να γίνει προτεραιότητα η ενότητα της οικογένειας και η επανένωση της οικογένειας στο σύστημα του Δουβλίνου (συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του Δουβλίνου ΙΙΙ) και να διευρυνθεί ο ορισμός της οικογένειας.
    • Να γίνει προτεραιότητα το μεγαλύτερο συμφέρον του παιδιού, το οποίο θα αξιολογείται μέσα από μια προσέγγιση πολλών επιστημονικών πεδίων από καταρτισμένη ομάδα ενώ το γρηγορότερο δυνατό θα ορίζεται κηδεμόνας στους ασυνόδευτους ανηλίκους.
    • Να αποφευχθεί η διαδικασία αποδοχής προ Δουβλίνου, η οποία αποσκοπεί να αξιολογήσει αν ένας αιτών προέρχεται από ασφαλή τρίτη χώρα ή από την πρώτη χώρα ασύλου.
    • Να διασφαλιστεί δίκαιη και αποτελεσματική αντιμετώπιση και δικλείδες ασφαλείας καθώς και να καταργηθούν τα τιμωρητικά μέτρα στην περίπτωση δευτερογενών μετακινήσεων.
    • Να εξεταστούν εναλλακτικές επιλογές εκτός της κράτησης και να μην κρατούνται ποτέ παιδιά.
    • Να βελτιωθεί η εφαρμογή του Δουβλίνου ΙΙΙ αξιοποιώντας τα σημεία ευελιξίας όπως είναι η ρήτρα εξάρτησης και οι διακριτικές ρήτρες, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα πιο ανθρώπινο και αποτελεσματικό σύστημα.

 

Asylum: The EU must pull itself together

Statement ahead of the European Council of June 28-29 2018

Ahead of the negotiations on the new Dublin system that Member States will hold in the next European Council, Caritas Europa calls on EU Member States to stay true to the founding values of the European Union by designing a new equitable and transparent system that enhances solidarity and responsibility sharing among EU Member States. The reformed Dublin should provide quick and fair access to the asylum procedure, without discrimination and have at its core the right to family unity and the best interests of the child.

The time for change is now and EU leaders must overcome their individual interests to find a European compromise that works for everyone; under normal circumstances and in times of increased arrivals” says Shannon Pfohman, Caritas Europa’s Policy and Advocacy Director.

The current Dublin system has been a fiasco so far. The bureaucratic and expensive system has encouraged the shifting of responsibilities among Member States and triggered too many personal tragedies among the people in need of safety in Europe. The quarrel between Member States over the disembarking of the Aquarius, carrying 629 people on board is the last shameful example of this situation.

The flawed Dublin system has put in an extremely difficult situation EU bordering Member States, such as Italy and Greece, which are de facto responsible for the processing of most asylum applications. This has triggered strained relations among Member States, with the bordering countries asking for more solidarity and the others hiding behind the system to keep the status quo. In the meantime, asylum seekers are paying an immense price. Many are separated from their families. Unaccompanied children disappear in the net of criminal gangs. Others end up living in limbo situations transferred from one country to another or are pushed into destitution out of fear of being returned to the first country of arrival.

The anxiety and the huge psychological distress that the Dublin system is creating are blatant in the following testimonies from migrants, supported by Caritas France:

Because of Dublin, I am not a human being anymore, I am just endlessly roaming within Europe” (Bilal, Afghanistan, 10 years in Europe).

When I hear the name of Dublin, I become sick and I don’t want to talk to anyone for a while, because as long as I’m under a Dublin procedure, I cannot be normal and I’m afraid of the police all the time” (Jabarkhail, Afghanistan).

It is extremely worrying that some EU Member States are promoting the infamous Australian model to be duplicated in Europe, instead of trying to improve the Dublin system and increase the level of protection and solidarity within the EU. “Discussions should not drift towards the slippery slope of shifting away EU Member States’ international asylum responsibilities to neighbouring countries. The Geneva Convention and the European Convention on Human Rights must remain at the core of every single EU action”, says Shannon Pfohman.

EU Member States must pull themselves together and defend a European asylum system based on solidarity, human dignity and responsibility sharing. This is the EU we want!

  • The Dublin regulation under negotiation determines which Member State is responsible to handle an asylum application. The Council and European Parliament are co-legislators on this file. The European Parliament adopted its own position in November 2017, introducing a compulsory relocation mechanism (See EP rapporteur, MEP Cecilia Wikström’s summary here). Due to strong divergences among EU Member States, the Council has not been able to agree on a Council negotiating position so far, hampering the start of the trialogue negotiations with the European Parliament and the European Commission. The European Commission expected the European Council end of June to find a political agreement on solidarity and responsibility sharing.
  • In the past few months, several EU Member States have argued for copying the Australian asylum model in Europe. Under this system, boats of asylum seekers intercepted at Sea are pushed back to offshore processing centres in the islands of Nauru and Papua New Guinea, where they are detained in horrendous conditions while their asylum application is being processed. UNHCR and several human rights organisations have severely criticised this model.
  • Caritas Europa’s recommendations on the reform of the Dublin regulation include:
    • Reform the criteria to determine the EU Member State responsible, taking into account family ties, the best interest of the child and applicant’s preferences and ties to a certain EU Member State instead of using the irregular entry criteria;
    • Design a fair and efficient relocation solidarity mechanism to alleviate the pressure on frontline Member States and suspend the Dublin transfers to a country overstretched;
    • Prioritise family unity and family reunification in the Dublin system (including when implementing Dublin III) and expand the definition of family;
    • Prioritise the best interest of the child, assessed through a multidisciplinary approach by a qualified team, and assign as soon as possible a guardian to unaccompanied minor;
    • Avoid pre-Dublin admissibility procedure aimed at assessing if an applicant comes from a safe third country or first country of asylum;
    • Ensure a fair and effective remedy and safeguards and delete punitive measures in case of secondary movement;
    • Explore alternatives to detention and never detain children;
    • Improve the implementation of Dublin III by using its flexibilities such as the dependency clause and the discretionary clauses to ensure a more humane and efficient system.
Διαβάστε ακόμη...